Qisqa javob: Bu roʻyxatni telefoningizda saqlab qoʻying. Yoʻl-transport hodisasi (YTH) sodir boʻlgan lahzada uzun maqola oʻqish qiyin — qisqa va aniq qadamlar koʻproq foyda beradi.
Muhim eslatma: Ushbu maqola faqat maʼrifiy xarakterga ega. Qonunchilik va rasmiy tartib-taomillar oʻzgarishi mumkin. Aniq holatda amaldagi rasmiy manbaga tayaning yoki huquqshunos maslahatiga murojaat qiling. Dolzarb maʼlumotni MyGov (my.gov.uz) va Lex.uz orqali tekshiring.Nega tayyor roʻyxat kerak?
YTH stress holatida yuz beradi va koʻpchilik shu payt eng oddiy qadamlarni ham unutib qoʻyadi. Oldindan tuzilgan qisqa roʻyxat sizga tartib bilan harakat qilishga, oʻzingiz va boshqalarning xavfsizligini taʼminlashga hamda keyinchalik sugʻurta yoki YHXX (Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati) bilan bogʻliq masalalarni osonlashtiruvchi maʼlumotlarni toʻplashga yordam beradi. Quyidagi bloklarni ekran suratiga olib yoki chop etib, avtomobilingizning bardachogʻida saqlashingiz mumkin.
1. Xavfsizlik bloki
- Jarohat boʻlsa, darhol tez tibbiy yordam chaqiring (103 yoki yagona raqam 112).
- Politsiya va yoʻl patrul xizmatini xabardor qilish uchun 102 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.
- Avariya toʻxtash belgisini oʻrnating va shoshilinch (avariya) chiroqlarini yoqing.
- Imkoni boʻlsa, yaqin atrofdagilarni ehtiyot qilish uchun aks etuvchi (yorqin) jiletni kiying.
- Yoʻlning oʻrtasida bahslashmang — bu qoʻshimcha xavf tugʻdiradi va vaziyatni chigallashtiradi.
2. Foto va video bloki
Dalillarni imkon qadar tez, transport vositalarini joyidan siljitmasdan turib qayd eting.
- Umumiy plan: avtomobillarning yoʻldagi joylashuvi, harakat yoʻnalishi.
- Yaqin plan: shikastlanishlar, davlat raqamlari, kuzov qismlarining holati.
- Atrof-muhit: yoʻl belgilari, svetofor, yoʻl chiziqlari, tormoz izlari, ob-havo sharoiti.
- Iloji boʻlsa, hodisa joyini qisqa videoga oling — bu umumiy manzarani yaxshi aks ettiradi.
3. Hujjatlar bloki
- Qarshi tomonning avtomobil davlat raqami va haydovchilik guvohnomasi maʼlumotlari.
- Sugʻurta polisi (transport vositasi egasining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurtalash) maʼlumotlari.
- Hodisa dalolatnomasi va tushuntirish (izohot) nusxasi.
- Guvohlar boʻlsa, ularning ismi va aloqa raqamlari.
4. Sugʻurta bloki
- Sugʻurta kompaniyangizga imkon qadar tez xabar bering.
- Berilgan hodisa (murojaat) raqamini yozib oling.
- Taʼmirni boshlashdan oldin koʻrik oʻtkazish tartibini aniqlashtiring — mustaqil taʼmir toʻlovni rad etilishiga sabab boʻlishi mumkin.
- Sugʻurta shartnomangizdagi muddatlar va talablarga eʼtibor bering.
Maʼmuriy javobgarlik haqida qisqacha
YTH da aybdor deb topilgan haydovchiga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi (MJtK) ning tegishli moddalari boʻyicha jarima yoki boshqa choralar qoʻllanilishi mumkin. Jarima miqdorlari bazaviy hisoblash miqdori (BHM) ga bogʻlangan boʻlib, amaldagi tarifga muvofiq belgilanadi. Aniq modda va summani taxmin qilmang — ularni Lex.uz va MyGov orqali tekshirib oling yoki mutaxassisdan soʻrang.
Tez-tez beriladigan savollar
Bu roʻyxat huquqiy hujjat hisoblanadimi?
Yoʻq. Bu shunchaki amaliy eslatma. Rasmiy hujjatlarni (dalolatnoma, tushuntirish, sugʻurta murojaati) alohida tartibda toʻplash lozim.
Qarshi tomon shoshirsa nima qilish kerak?
Xavfsizlikni taʼminlash va hujjatlashtirishni yakunlamasdan turib hodisani yopmang. Shoshilish keyinchalik sugʻurta yoki nizoli holatlarda sizga zarar keltirishi mumkin.
Kichik zararli hodisalarda ham YHXX chaqirish shartmi?
Taraflar oʻrtasida kelishuv boʻlishi va qonunda belgilangan shartlar bajarilishiga qarab tartib farq qilishi mumkin. Ishonch hosil qilish uchun amaldagi qoidalarni MyGov yoki Lex.uz orqali tekshiring.
Foydali havolalar
- Jarimalar boʻlimida moddalar va summalar boʻyicha qoʻshimcha izohlarni koʻring.
- Huquqlar va maqolalar boʻlimida shunga oʻxshash amaliy qoʻllanmalarni oʻqing.
- Rasmiy maʼlumot uchun Lex.uz va MyGov (my.gov.uz) resurslarini tekshiring.